Kararın Özeti
Konu:
Davacı vakıf, kamulaştırma işlemi sonrasında bloke edilen kamulaştırma bedelinin kendisine ödenmemesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuştur.
YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ
5. Hukuk Dairesi 2023/8778 E. , 2024/3336 K.
“İçtihat Metni”MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2131 Esas, 2023/1268 Karar
KARAR : Esastan ret/dilekçe ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/39 Esas, 2022/296 Karar
İlk Derece Mahkemesi:
Kamulaştırma bedelinin davacıya ödenmediği gerekçesiyle 6.921.138,27 TL tazminatın ödenmesine karar vermiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi:
Tarafların istinaf başvurularını reddetmiş, ihbar olunan bakanlık hakkında karar verilmediği için istinaf dilekçesini usulden reddetmiştir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi:
- İhbar olunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın temyiz hakkı yoktur, çünkü hakkında hüküm kurulmamıştır.
- Davalı idarenin temyizi haklıdır. Yargıtay, kamulaştırma işleminin usulüne uygun yapıldığını, noter aracılığıyla tebligatın geçerli olduğunu, bedelin bankaya bloke edildiğini belirtmiştir.
- Bedelin ödenmemesi, idareye değil banka ile hak sahibi arasındaki özel hukuki uyuşmazlığa aittir.
- Sonuç olarak, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuş, istinaf kararı da ortadan kaldırılmıştır.
Hukuki Değerlendirme ve Önemi
1. Temyiz Hakkı: Taraf Sıfatı ve Hüküm Kurulması Gerekliliği
Yalnızca dava tarafları veya hakkında hüküm kurulan kişiler temyiz başvurusu yapabilir. Burada ihbar olunan bakanlık hakkında hüküm kurulmadığı için temyiz hakkı da bulunmamaktadır.
2. Kamulaştırmasız El Atma vs. Usulüne Uygun Kamulaştırma
Kamulaştırmasız el atma iddiası, önceki dava ve noter tebligatı ile çürütülmüş; işlemlerin usulüne uygun olduğu Yargıtay tarafından onanmış; yeniden dava açılamayacağı kabul edilmiştir.
3. Bloke Edilen Bedelin Ödenmemesi
Kamulaştırma bedelinin ödenmemesi, kamulaştırmayı geçersiz kılmaz. Bedelin bloke edilmesiyle idarenin yükümlülüğü sona erer. Bu aşamadan sonra ödeme alamayan kişi, bankaya karşı alacak davası açmalıdır.
4. Yİ-ÜFE Endeksine Göre Bedel Güncellenmesi
Bilirkişi raporunda yer alan Yİ-ÜFE’ye göre güncellenmiş bedelin dikkate alınması usulüne uygundur ancak Yargıtay, ödeme yükümlülüğü idareye değil bankaya ait olduğundan dolayı tazminata hükmedilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
Sonuç ve Uygulama Etkisi
Bu karar özellikle şu konularda emsal teşkil eder:
- Kamulaştırma işlemine dair usulün tamamlandığı hallerde, bloke edilen bedelin ödenmemesinden idare sorumlu tutulamaz.
- Hak sahibi ödeme alamamışsa, idareye değil bankaya yönelmelidir.
- İhbar olunan ama hakkında hüküm kurulmayan kişi temyiz başvurusu yapamaz.
- Kesinleşmiş kamulaştırma işlemi sonrasında yeniden el atma tazminatı istenemez.
